Oedeemtherapie

Vochtophoping

U bent of komt in behandling bij een oedeemfysiotherapeut omdat u last hebt van “lymfoedeem”of vochtophoping. Een zwaar of vemoeid gevoel in de arm of het been, een strak en gespannen gevoel rondom de pols, vingers, enkels, elleboog of knieën kan het gevolg zijn van vochtophoping. Vaak heeft een patiënt pijn. Behandeling is noodzakelijk om een verdere toename van het oedeem te voorkomen. Hoe deze behandeling plaatsvindt en waarom, zal de oedeemfysiotherapeut i steeds vertellen.

Lymfoedeem

Lymfoedeem is vochtophoping die wordt veroorzaakt door een storing in het lymfsysteem. Deze storing kan zijn aangeboren. Meestal treedt lymfoedeem echter op na een ernstige beschadiging van de lymfvaten of lymfklieren als gevolg van een operatie of bestraling. Lymfoedeem begint met een gevoel van spanning in de huid door dezwelling van bijvoorbeeld arm of been. Lymfoedeem is niet alleen hinderlijk, maar kan ook ontstekingen (“wondroos”) en gewrichtsklachten tot gevolg hebben.

Lymfstelsel

Het lymfstelsel, wat een reinigings- en een afweersysteem is, is een netwerk van lymfvaten en lymfknopen door het gehele lichaam heen. In totaal heeft de mens ongeveer 600m2 lymfvatweefsel. Lymfvaten nemen weefselvocht op met daarin opgelost, eiwitten, afvalstoffen en schadelijke deeltjes die niet in de bloedbaan kunnen worden opgenomen. De schadelijke deeltjes en afvalstoffen worden in de lymfknopen vernietigd. Met name in de liezen, in de oksels en in de hals zitten veel lymfknopen die als filters werken.

Behandeling

De behandeling van lymfoedeem bestaat uit oedeemtherapie die de volgende onderdelen bevat: manuele lumfedrainage, oedeem- en fibrosegrepen, compressietherapie en bewegings- en ademhalingsoefeningen.  De beste resultaten worden verkregen na een intensieve start van de behandeling. Dit betekent, dat u de oedeemfysiotherapeut in het begin 3 tot 5 maal per week bezoekt. De duur van de totale behandeling is afhankelijk van een aantal factoren en verschilt per persoon. Om de voortgang van de behandeling te kunnen bepalen, wordt de omvang van het oedeem regelmatig gemeten. Aan het einde van de behandelperiode raadt de oedeemfysiotherapeut vaak een therapeutisch-elastische kous aan om het verkregen resultaat te behouden.

Manuele lymfedrainage

Manuele lymfedrainage is een techniek waarbij de oedeemfysiotherapeut probeert, door een zachte pompende beweging, de vochtopname door de lymfvaten te stimuleren en het functioneren van goede vaten te bevorderen. Hierdoor wordt de opname en afvoer van weefselvocht verhoogd.

Oedeem- en fibrosegrepen

Oedeem- en fibrosegrepen zijn speciale handgrepen die de oedeemfysiotherapeut toepast bij bepaalde lymfoedeemgradaties. Door middel van oedeemgrepen kan lymfvocht door het weefsel heen worden geleid naar een plaats waar het gemakkelijker wordt opgenomen. Met fibrosegrepen kan verhard weefsel (“fibrose”) soepeler worden gemaakt.

Ambulante compressietherapie

Deze therapie is een combinatie van zwachtelen en bewegen. Om het effect van de behandeling te behouden, worden ledematen ingezwachteld. In combinatie met compressietherapie is het van groot belang dat u bewegingsoefeningen doet. Als het oedeem na verloop van tijd niet verder afneemt, raadt de oedeemfysiotherapeut een therapeutisch-elastische kous aan.

Bewegings- en ademhalingsoefeningen

De oedeemfysiotherapeut leer u specifieke bewegings- en ademhalingsoefeningen aan, die de afvoer van lymfvocht bevorderen. U kunt dit proces verder stimuleren door de oefeningen thuis zelf te doen. Beweging stimuleert namelijk de lymfvaten, waardoor overtollig vocht wordt afgevoerd. Voldoende bewegen is dus belangrijk, maar let er wel op dat u overbelasting van het lichaam voorkomt.

Vergoeding

Veel zorgverzekeraars vergoeden oedeemtherapie uit de “Aanvullende verzekering.” Wij adviseren u te informeren bij uw zorgverzekeraar of dit ook voor u geldt en indien ja, wat de hoogte is van de vergoeding.